miniatura

– w 40. rocznicę śmierci biskupa Andrzeja Wantuły  Gdy 25 października 1931 roku ks. Andrzej Wantuła wygłaszał swe kazanie ordynacyjne w kościele apostołów Piotra i Pawła w Wiśle, zgromadzeni wierni nie przypuszczali, że stoi przed nimi ich przyszły proboszcz, z którym rozłączy ich wojenna zawierucha. Z pewnością nawet najbardziej dalekowzroczni nie śnili nawet, że oto stoi przed nimi przyszły biskup Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w Polsce i wiceprzewodniczący Światowej Federacji Luterańskiej.Młody absolwent teologii oparł swe kazanie ordynacyjne na tekście z Objawienia Jana 3,11: „Oto idę rychło, trzymaj co masz, aby nikt nie wziął korony twojej”. Kazaniu temu przysłuchiwał się m.in. biskup Juliusz Bursche, który przyjechał z Warszawy do Wisły specjalnie na tę ordynację. Przypominając dziś postać bpa Andrzeja[...]

miniatura

  W tym roku luteranie na całym świecie świętują 500-lecie niezwykłego wydarzenia – wystąpienia Marcina Lutra przed cesarzem na sejmie w Wormacji w 1521 roku. Właśnie tam, 16 kwietnia 1521 roku młody zakonnik, który wywołał w kraju skandal publikując swe tezy przeciw odpustom, a później wiele ksiąg przypominających w biblijnym duchu czym jest odpuszczenie grzechów, zbawienie i chrześcijańska wolność, stawał przed samym cesarzem, by wytłumaczyć się ze swych poglądów. W mieście, w którym Reformator powołując się na Boga i rozum przeciwstawił się świeckiej władzy, jubileusz obchodzony jest w szczególny sposób.Mimo ograniczeń związanych z pandemią, odbyły się liczne uroczystości. Można było w nich uczestniczyć online, śledząc je w lokalnej niemieckiej telewizji czy w Internecie. Wiele wydarzeń zaplanowano na cały[...]

miniatura

W ubiegłym roku ewangelicy ze Studzionki koło Pszczyny obchodzili jubileusz 80-lecia poświęcenia swojego kościoła. Z tej okazji ukazała się monografia poświęcona dziejom Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Studzionce autorstwa Bronisława Sztuchlika.Autor, od lat zaangażowany w pracę parafialną jako chórzysta i radny, znany jest czytelnikom „Zwiastuna Ewangelickiego”. Oprócz artykułów publikował też wiersze i opowiadania gwarą, m.in. również w „Ewangeliku Pszczyńskim”, „Głosie Pszczyńskim” czy w „Słowie i Myśli”. Szukając dokumentów poświadczających dzieje studzieńskiej parafii, przeprowadził solidną kwerendę źródłową w miejscowych archiwach. Innym źródłem, z którego zaczerpnął wiedzę, były prowadzone od wielu lat wywiady z miejscowymi parafianami. W ten sposób udało się autorowi zebrać wiele cennych i unikatowych[...]

miniatura

  Jednym z powodów sukcesu Reformacji był niewątpliwie głód wolności, który trawił niemal wszystkie grupy społeczne późnośredniowiecznej Europy. Dla wielu słuchaczy i czytelników Lutra jego traktat O wolności chrześcijanina był manifestem ich własnego dążenia do wolności. Wolności Kościoła od wszechwładzy papieża, wolności szlachty od opresyjnej władzy cesarza, uwolnienia miejskiego pospólstwa i chłopów spod jarzma biedy i braku praw obywatelskich.Reformacja rozbudziła tłumione aspiracje niemal wszystkich grup społecznych do upragnionego awansu. Bez tego wolnościowego kontekstu, zawężone wyłącznie do nauki o konieczności pokuty, pisma Lutra z pewnością nie odniosłyby tak spektakularnego sukcesu. Jak zauważył w 1524 roku Filip Melanchton „wielu ludzi przystało do Lutra jako prekursora wolności”. Sam Luter odżegnywał się od[...]

miniatura

– o ewangelikach z centralnej Polski Jednym z wielu wydarzeń związanych z jubileuszem odrodzenia się niepodległej Polski w 1918 roku było sympozjum popularnonaukowe zatytułowane Wkład protestantów w odzyskanie niepodległości na ziemiach Polski centralnej, zorganizowane w 2018 roku w Zduńskiej Woli przez tamtejszą Parafię Ewangelicko-Augsburską, Towarzystwo Przyjaciół Zduńskiej Woli oraz Wieluńskie Towarzystwo Naukowe. Pokłosiem tej konferencji jest wydana niedawno książka.Autorzy referatów postawili sobie za cel ukazanie związków między wiarą a tożsamością założycieli ewangelickich parafii i miast na terenie ówczesnego zaboru rosyjskiego. Byli to często niemieccy osadnicy, przybywający na tereny Królestwa Polskiego w XIX wieku. Wnieśli znaczący wkład w ożywienie życia gospodarczego na tych terenach, ich zasługą była także[...]

miniatura

– w 450. rocznicę uchwalenia ugody sandomierskiej  Historia Reformacji jest w pewnym sensie historią rozstań i powrotów. Z różnych powodów, najczęściej podyktowanych niezgodą na odejście Kościoła od prostych prawd Ewangelii, rozpoczęło się w XVI wieku masowe odchodzenie wiernych od instytucji Kościoła, który nie chciał bądź nie potrafił podjąć wyzwania wewnętrznej reformy.Jednak krytycy błędów Kościoła sami nie potrafili zgodzić się co do tego, jak powinien on wyglądać po koniecznej naprawie – różnice dotyczyły szczegółów, ale szczegółów wówczas dla wiernych kluczowych. Osią sporu reformatorów okazało się rozumienie Wieczerzy Pańskiej – już u zarania Reformacji jej przywódcy nie potrafili zgodzić się, czy obecność ciała Chrystusa w chlebie i winie przyjmowanym przez wiernych należy rozumieć dosłownie, czy[...]

miniatura

– ks. Dietrich Bonhoeffer i jego recepcja w środowisku opozycyjnym w PRL-u Życie i twórczość ks. Dietricha Bonhoeffera były inspiracją nie tylko dla powojennej teologii ewangelickiej. Jedna z niespodziewanych i nieoczywistych dróg recepcji wiodła przez środowisko opozycji demokratycznej w latach siedemdziesiątych w PRL-u.Książka Chrześcijanin w Trzeciej Rzeszy W 1968 roku Anna Morawska publikowała na łamach czasopisma „Znak” obszerne artykuły poświęcone postaci Dietricha Bonhoeffera. Zwieńczeniem tego zainteresowania była publikacja w 1970 roku książki Chrześcijanin w Trzeciej Rzeszy, wydanej w ramach Biblioteki „Więzi”. Była to praca przełomowa pod wieloma względami. Po raz pierwszy na gruncie polskim prezentowała życiorys i dorobek teologiczny jednego z najważniejszych ewangelickich teologów XX wieku. Z drugiej strony, pokazywała[...]

miniatura

– ks. Dietrich Bonhoeffer i jego recepcja w środowisku opozycyjnym w PRL-u„Chrześcijanin musi wypić ziemskie życie do dna, na wzór Chrystusa. (…) Nie można przedwcześnie unieważnić doczesności”. Te słowa z listu więziennego Dietricha Bonhoeffera z 27 czerwca 1944 roku mogą stanowić uniwersalne memento dla chrześcijan, ważne i inspirujące w każdym czasie. Ale zdają się one zyskiwać szczególne znaczenie, gdy sytuacja, w której się znajdujemy, ulega pogorszeniu, gdy dzieje się wokół nas coś złego, na co w ogóle nie mamy wpływu, lub mamy tylko niewielki.Życie pisze scenariusze ciekawsze niż jesteśmy w stanie wymyślić. Rok 2020 miał być dla luteran rokiem radosnego świętowania wolności chrześcijańskiej, o której przed pięcioma stuleciami przypomniał Marcin Luter. Miał to być również rok refleksji nad ofiarami II wojny[...]

miniatura

  wwielu aspektach wolnościowe postulaty Reformacji były rewolucyjne jak na owe czasy. Wolność chrześcijańska zakładała równość wszystkich chrześcijan wobec Boga. W płaszczyźnie zbawienia nie było różnicy między kardynałem a ubogim chłopem, między księciem a miejskim żebrakiem.Jednak już na płaszczyźnie relacji społecznych reformatorzy z Marcinem Lutrem na czele nie byli aż tak rewolucyjni. Szczególnie po wybuchu powstania chłopskiego w 1525 roku Luter stał się bardziej konserwatywny w swych poglądach społecznych. Zaczął nawoływać do rozprawy z buntownikami, którzy łamią średniowieczny porządek społeczny. W swym piśmie Przeciw morderczym i zbójeckim bandom chłopskim podkreślał, że „chrzest nie ciało i nie majętność czyni wolnymi, lecz dusze”. Kobieta w społeczeństwie Jednym z obszarów, w których Reformacja również[...]

miniatura

– wartość wolności w czasach pandemiiW związku z ogłoszonym przez Synod Kościoła Rokiem wolności chrześcijańskiej, chcemy w „Zwiastunie Ewangelickim” zastanowić się, czym jest nasza chrześcijańska wolność i do czego nas ona zobowiązuje. Cykl artykułów, zbudowany wokół dwóch bloków tematycznych: wolny wobec Boga oraz sługa wobec bliźnich, wskazuje na różne aspekty tego zagadnienia. Odzwierciedlenie znajdzie w nich definicja wolności chrześcijańskiej, którą sformułował Marcin Luter.Mamy nadzieję, że artykuły te zachęcą do refleksji nad tym, co to tak naprawdę znaczy, że jest się ewangelikiem.  Wolność chrześcijanina, ten reformacyjny sztandar powiewający dumnie nad chylącą się ku upadkowi średniowieczną wizją chrześcijaństwa, opartą na posłuszeństwie i podległości, był przez pięć wieków drogowskazem.[...]