Neapol zostaje za rufą. Port powoli znika w rozedrganej soczewce ciepłego powietrza. Statek przecina Morze Śródziemne. Gdzieś tam, daleko z przodu, znajduje się cel podróży, choć jeszcze przez wiele dni pozostanie niewidoczny. Wieczór spływa na wodę złotem i purpurą. Słońce tonie w horyzoncie tak spokojnie, jakby na świecie nigdy nie wydarzyło się nic dramatycznego. Tylko morze, niebo i cisza. Bezkres. Na pokładzie stoi człowiek. Emigrant. Nie jest jeszcze „pomnikiem romantyzmu”. Jest kimś, kto płynie. Za nim Europa, przed nim Ziemia Święta. Na zewnątrz idylliczny krajobraz. W głowie dezorientacja, rozdarcie. Za nim przeszłość, przed nim nieznane. W pewnym momencie kreśli wersy, które staną się esencją tęsknoty i modlitwy: „Sto mil od brzegu i sto mil przed brzegiem”. Nie widać już własnego kraju, punktu wyjścia. Ale nie widać też[...]

Zdarza się, że człowiek czegoś szuka. Otwiera szufladę, sięga do kartonu, zagląda w miejsce, których dawno nikt nie oglądał. I nagle trafia na zdjęcia. Nie cyfrowe pliki zapisane gdzieś tam, w chmurze, ale prawdziwe fotografie – prostokątne kartoniki pokryte obrazami, lekko pożółkłe, z innej epoki. I w tym momencie wszystko inne przestaje mieć znaczenie. To, po co się przyszło, znika. Siada się na podłodze, opiera o szafkę i zaczyna przeglądać. Zdjęcia wciągają w sposób osobliwy. Nie domagają się uwagi, a jednak ją przejmują. Patrzymy na twarze, miejsca, sytuacje, które kiedyś były „teraz”, a dziś są „kiedyś”. Wracają towarzyszące im emocje. I szybko pojawia się zdziwienie. Świat na tych zdjęciach wygląda inaczej, niż go pamiętamy. Ulice są krzywe, rzeczy prowizoryczne, samochody małe i toporne, fryzury i ubrania – trudne[...]

Odkąd ludzkość nauczyła się pisać, towarzyszy jej jedno uporczywe pytanie: Co autor miał na myśli? Tak, to nie wymysł nauczyciela języka polskiego, ale pytanie stare jak pierwsze słowo utrwalone w znaku znanym choćby z odkryć archeologicznych. To pytanie zadawane przez wieki uczniom, studentom, wyznawcom, krytykom, a jeśli to możliwe – nawet samym autorom. W tle tego pytania tkwi założenie, że autor pisząc, wiedział dokładnie, co miał na myśli. Choć każdy usiłujący przekazać coś drugiemu człowiekowi wie, że to jeszcze nie wszystko. Trzeba jeszcze ową myśl ująć w odpowiednie słowa. Wielką sztuką jest zrobić to precyzyjnie, bez dwuznaczności, zachowując i przekazując sens. Zrobić to tak, by równocześnie ludziom „w serca zapadło”, wydaje się jeszcze większą umiejętnością. Jednak nawet przyjmując najwyższe mistrzostwo autora w[...]

Czy można źle uwielbiać? To jedno z tych pytań, które brzmią prowokacyjnie, ale odpowiedź wcale nie musi być skomplikowana. Można po prostu stwierdzić: „Nie. Nie da się źle uwielbiać”. Jako ludzie rodzimy się z umiejętnością uwielbiania. A potem ją tylko pogłębiamy. Potrafimy być w tym naprawdę dobrzy. Dlaczego? Może dlatego, że uwielbienie nie jest czymś, co bezpośrednio produkujemy. Nie da się go uruchomić na komendę, jak silnika: trzy, dwa, jeden – start. Nie da się też zacząć „uwielbiać od trzeciej zwrotki lub refrenu”. Uwielbienie pojawia się jako efekt uboczny skupienia, zachwytu i podziwu wobec obiektu, na którym koncentrujemy całych siebie. Uwielbiamy wtedy, gdy coś nas zachwyca, gdy uznajemy coś za absolutnie warte naszej uwagi, czasu, emocji i gdy coś budzi w nas ten unikatowy wewnętrzny płomień. Kiedy to się dzieje,[...]