miniatura

Gdy piszę te słowa, jesienna szaruga więzi mnie w domu. Jeszcze wczoraj panowało ciepło lata, a dziś już za oknem mokro i zimno. W mojej pracowni – kuchni, gdzie powstaje większość tekstów, jest cieplutko, a mruczenie leżącego obok kota potęguje nastrój sprzyjający wspomnieniom.Nie tylko poprzednich miesięcy, ale i tej dawniejszej przeszłości, gdy ludzie żyli bardziej po chrześcijańsku – przyjaźni, pomocni, otwarci – mimo ciężkich czasów niedostatku czy wojny. Dzisiaj politycy wszystko zepsuli, niszcząc jedność zarówno narodową, jak i społeczną, dzieląc ludzką wspólnotę swoją partyjniacką, ksenofobiczną i homofobiczną dyktaturą. Zdaje się, że powoli wracamy do rządów plemiennych. Dlatego siedząc w promieniu lampy rozświetlającej blat stołu i myśli, która rodzi się w tej chwili, sięgam i po te dawno zapisane. Jedna, odkryta[...]

miniatura

Ostatnio dużo miejsca poświęciłem obrazowi „ludu Bożego” w naszym kraju, gdzie z jednej strony mamy paragrafy karne za „profanowanie świętości” – w rozumieniu wszystkiego, co jest krytyką większościowego Kościoła, jego działań i wypowiedzi. Z drugiej jednak strony, spotykamy się nie tylko z krytyką, ale dosłownie z atakami na inne, mniejszościowe Kościoły, co w XXI wieku nie idzie już ani z duchem czasu, ani z zasadami kultury, ani z tzw. ekumenią. Przede wszystkim jest sprzeczne z nauką Chrystusa, która zwraca przede wszystkim uwagę na priorytet miłości w stosunku do każdego człowieka, a szczególnie do braci w wierze.Sto lat temu, a więc już w Europie nowożytnej i wydawałoby się cywilizowanej i nowoczesnej, można było przeczytać takie historyczne i teologiczno-naukowe herezje w Encyklice Editae saepe papieża Piusa X:[...]

miniatura

Może to niezbyt po chrześcijańsku, ale nie znoszę ludzi, którzy uważają, że tylko oni, tylko ich partia czy ich Kościół znają prawdę absolutną. Tę prawdę odwieczną, dotyczącą nie tylko spraw doczesnych, ale i duchowych, włącznie z kwestią zbawienia. Tacy fanatycznie pewni osobnicy są zmorą wszelkich spotkań i dyskusji, gdyż w swoim odczuciu wyznawany przez nich totalny dogmat, żadnej dyskusji nie podlega. Nieoceniony Jerzy Pilch pisał o takich dyskutantach, że ich „własna wyższość jest odwieczną maską miernot”. I miał rację.Taka totalna „prawda”, będąca źródłem niegdyś inkwizycyjnych wyroków, a sto lat temu dyktatur bolszewizmu i hitleryzmu, zatruła wiele umysłów ludzkich do tego stopnia, że nie widzieli niczego zdrożnego w dokonywaniu zbrodni – bo przecież z rozkazu państwa, na podstawie prawa… Dziwili się tylko[...]

miniatura

O łasce czytamy już w Starym Testamencie: „Noe znalazł łaskę w oczach Pana” (1 Mż 6,8), a Jakub starał się zyskać przychylność Ezawa (por. 1 Mż 32,5). Czynem łaski było okazywanie życzliwości ubogim. Psalmy zapewniają o łaskawości Bożej, której wyrazem jest wysłuchiwanie modlitw, przywracanie zdrowia, ratowanie uciśnionych, przebaczanie grzechów, obrona słabych.W Nowym Testamencie łaska występuje już we właściwym naszemu pojmowaniu znaczenia łaski Bożej: Jezus wzrastał w łasce, wypowiadał słowa łaski, pełni łaski apostołowie czynili cuda. Ale we współczesnym znaczeniu słowo to oznacza usprawiedliwienie i przebaczenie. W życiu społecznym wyrok sądowy może być z oskarżonego zdjęty przez akt łaski prezydenta państwa. List apostoła Pawła do Rzymian, a szczególnie jego trzeci rozdział, wstrząsnął Marcinem Lutrem. Wtedy, gdy[...]

miniatura

Dzisiejsze żniwa nie przypominają zupełnie tych sprzed lat. Dzisiaj kombajn nie tylko skosi, natychmiast wymłóci zboże, ale przerzuci je na drugi samochód, który zawiezie plony do magazynu. Dawno temu chodziliśmy z bratem pomagać w żniwach, jeszcze jako chłopcy, biedakom na sześciu morgach ziemi. Mieszkali w marnej chacie, krytej słomą, jedna izba była kuchnią i zarazem sypialnią, druga oborą dla jednej krowy i kur.Nauczyłem się wtedy posługiwać kosą i młócić cepem. Ciężka praca, plecy bolały, ale po kilku dniach dobrze mi szło. Przyzwyczajenie jest podobno drugą naturą człowieka, więc bólu już tak mocno nie odczuwałem. Zakończenie żniw nie było jednak tak radosne jak dzisiaj. Żadnych uroczystości, gdyż okupant zaraz odbierał część zbiorów jako kontyngent i to razem z częścią żywego inwentarza. Życie ekonomiczne wymagało[...]

miniatura

Żadne słowo nie budziło i nie budzi obecnie takich mocnych kontrowersji jak właśnie wolność. Tysiące ludzi oddało swoje życie w walce o wolność narodu, inni mieli je i ciągle mają na ustach, pętając jednocześnie swych współobywateli niewolą ekonomiczną lub prawną, jeszcze inni szydzili z niej w przemówieniach: „Będziemy mieli wolność, gdy tylko pozbędziemy się wrogów wolności”. Co te słowa znaczyły w ubiegłym wieku, nie trzeba przypominać: nieludzkie tortury, obozy koncentracyjne i śmierć – właśnie dla obrońców wolności.Historia świata była bowiem – i jest – bardziej historią niewoli różnego rodzaju, mieszczącej się na przykład w grzechach ciała: żądzy władzy, posiadania, pychy, sławy itd. W Biblii czytamy, że „każdy, kto grzeszy, jest niewolnikiem grzechu” (J 8,34), a ci, którzy poddali się duchowi niewoli,[...]

miniatura

Początek roku szkolnego każe nam zastanowić się, jakiej szkoły, jakich nauk chcemy dla naszych dzieci. Jest to poważny problem, gdyż ostatnio pojawiło się w resorcie oświaty zapatrzenie w daleką przeszłość i wynikające z tego trendy, by programy i metodykę nauczania podporządkować wzorcom sprzed wieków, a dyscyplinę szkół absolutnej władzy administracyjnej, wspartej dodatkowo kodeksem karnym. Wszystko to wskazuje na nadejście ciężkich czasów dla młodzieży ewangelickiej czy szerzej – protestanckiej. Można powiedzieć – zupełnie jak w czasach kontrreformacji. Przypomnijmy więc, nie tylko naszym młodym, zawsze aktualną prawdę biblijną: „Chrystus wyzwolił nas, abyśmy w tej wolności żyli. Stójcie więc niezachwianie i nie poddawajcie się znowu pod jarzmo niewoli” (Ga 5,1).Żyjemy przecież już w XXI wieku, a szkoła ma wykształcić[...]

miniatura

Nigdy tak negatywnie nie odczuwałem starości, jak obecnie. I to bynajmniej nie z powodu niedostatków, bo tych nie tylko nie mam, ale mogę sobie jeszcze pozwolić na zakup interesujących mnie nowości książkowych. Nie z powodu stanu zdrowia, gdyż większość chorób, operacji i zagrożeń życia przeszedłem dawno temu. Teraz kto widzi mnie maszerującego ulicą, nie wierzy w moje dziewięćdziesiąt lat.Przyczyny mojego niezadowolenia nie tkwią też ani w nudzie, ani w lenistwie, jak to się czasem z wiekiem dzieje. Codziennie między szóstą rano, a nieraz i wcześniej, jestem – jak się to mówi – na nogach i to aż do późnego wieczora i ciągle brak mi czasu. Przyczyny niezadowolenia tkwią w typowo starczych i niezależnych już ode mnie dolegliwościach związanych na przykład ze wzrokiem. Jednym okiem czytam bez okularów, drugim, mimo iż wszystko widzę,[...]

miniatura

  W naszym kraju chrześcijaństwo, pomijając zasadnicze różnice wyznaniowe, ma dwa oblicza, wyraźnie różniące się od siebie stanem ducha, pojmowaniem istoty wiary. Przede wszystkim otwarciem na Słowo Boże, które traktuje się albo bardzo poważnie w każdej chwili życia lub tylko zwyczajowo, z przymrużeniem oka, zgodnie z tradycją miejscową lub rodzinną.W naszym kraju chrześcijaństwo, pomijając zasadnicze różnice wyznaniowe, ma dwa oblicza, wyraźnie różniące się od siebie stanem ducha, pojmowaniem istoty wiary. Przede wszystkim otwarciem na Słowo Boże, które traktuje się albo bardzo poważnie w każdej chwili życia lub tylko zwyczajowo, z przymrużeniem oka, zgodnie z tradycją miejscową lub rodzinną. Już w Starym Testamencie, gdy Bóg wskazywał istotę i drogę wiary w życiu człowieka, różniła się ona jednak znacznie od ortodoksyjnych[...]

miniatura

Postanowiłem ten przedwakacyjny felieton przepełnić atmosferą letniego spokoju, ciszy i lenistwem upału przerywanego tylko brzęczeniem pszczół w koronie miododajnych drzew lipowych. Czy mi się to uda, zobaczymy. Wszystko to, co nas otacza o tej porze roku, cały ten cudowny obraz życia przyrody, jakby darowanego dodatkowego czasu, wyłączonego zupełnie z wojowniczych obrazów telewizyjnych, ratuje nasze zdrowie psychiczne wymagające spokoju, najlepiej na łonie przyrody.Zwycięstwo piękna nad polityką to wspaniały czas w naszym życiu. Dziewiętnastowieczny amerykański pisarz Richard Jefferies tak ten bajkowy czas w jednym zdaniu opisał: „Godziny, gdy nasz umysł pochłonięty jest pięknem, to jedyny czas, gdy naprawdę żyjemy”. Inny z współczesnych nam pisarzy, Milan Kundera, poszerza to spojrzenie o jeszcze jeden aspekt szczęśliwego czasu: „Psy[...]