miniatura

Jak rozumiemy wiarę? Po pierwsze, można ją rozumieć jako treść, w którą wierzymy. Po drugie – jako zaufanie, które definiuje nasz akt wiary. Takie ujęcie zapobiega zniekształcaniu tego pojęcia. Po pierwsze, zapobiega traktowaniu jej jako „gorszej wiedzy”: jeśli nie mam na coś dowodów, to pozostaje mi tylko wierzyć, że to jest prawdą. Po drugie, sprowadzaniu wiary do aktu własnej decyzji, aktu woli: wierzę, bo chcę wierzyć. Wreszcie, po trzecie, chroni przed traktowaniem wiary jako uczucia, stanu emocjonalnego, który musimy w sobie wzbudzić, by uważać się za chrześcijan. Owszem, wiara ma związek z wiedzą, wierzymy bowiem w pewną treść. Nie jest to jednak wiedza z porządku naukowego oglądu świata, który opiera się na dowodach i ich falsyfikacji, ale z obszaru doświadczenia, zaufania, relacji. Jeśli pozostaję w związku, potrzebna jest mi[...]

miniatura

Rok 2025 został w naszym Kościele ogłoszony Rokiem wyznania wiary. Zanim jednak przyjrzymy się roli wyznań wiary w Kościele, warto sięgnąć po biblijne inspiracje, które mówią nam coś o wierze i jej wyznawaniu. Szema, Pascha i wyznanie grzesznika Szukając inspiracji dla naszego chrześcijańskiego wyznawania na kartach pierwszego – czy jak zwykli to ujmować chrześcijanie – Starego Testamentu, można sięgnąć do trzech wątków. Pierwsze dwa z nich są ze sobą ściśle powiązane i dotyczą pamięci oraz przypominania o Bożym dziele wybawienia Izraela. Pierwsze z nich to przekazane w 2 Mż 6,1–9 wyznanie ludu Bożego: „Słuchaj, Izraelu! Pan jest naszym Bogiem, Pan jedyny!” (wszystkie cytaty biblijne za Biblią ekumeniczną – przyp. aut.), od hebrajskiego brzmienia tekstu zwane Szema. Jest ono deklaracją, która jednocześnie przypomina tę kluczową[...]

miniatura

– czyli o otwartości na zmianę Amerykański teolog Jaroslav Pelikan, badacz tradycji chrześcijańskiej, napisał kiedyś: „Tradycja to żywa wiara martwych ludzi, do której musimy dodać swój rozdział, dopóki posiadamy dar życia. Tradycjonalizm to martwa wiara żywych ludzi, którzy boją się, że jeśli cokolwiek się zmieni, runie całe przedsięwzięcie”. Ten cytat wraca do mnie, gdy w naszym Kościele powracamy do dyskusji o tradycji i naszej tożsamości w jej kontekście. Tak było także przy lekturze uwag o tożsamości i formach pobożności w ostatnim numerze „Zwiastuna Ewangelickiego”. Mądrością XVI-wiecznej Reformacji luterańskiej było to, że przywróciła właściwe proporcje w rozumieniu ważności tradycji i form pobożności. Centrum wspólnoty Kościoła widziała w Ewangelii o zbawczym dziele Jezusa Chrystusa – jej zwiastowaniu w[...]

miniatura

– w 80. rocznicę śmierci ks. Dietricha Bonhoeffera W dniu 9 kwietnia 1945 roku w obozie koncentracyjnym we Flossenburgu został powieszony ewangelicki teolog i czynny uczestnik antyhitlerowskiej opozycji ks. Dietrich Bonhoeffer. Tego dnia Adolf Hitler wysłał na śmierć wszystkich swoich osobistych wrogów, czy to związanych z zamachem w Wilczym Szańcu 20 lipca 1944 roku z kręgów Abwehry i wojska, czy samotnego zamachowca z 8 listopada 1939 roku – Georga Elsnera, którego zamach nie powiódł się w monachijskiej piwiarni Bürgerbräukeller. Wśród nich znalazł się 39-letni teolog, działacz kościelny, ekumenista, wreszcie działacz antyhitlerowski Jego myślenia teologicznego nie da się oddzielić od jego działalności teologicznej. Nauczył się wierzyć wśród tęgich razów Jego fenomen dobrze uchwycił Tadeusz Mazowiecki w eseju Nauczył się wierzyć wśród[...]

miniatura

– czyli jak powinno przebiegać nabożeństwo W czasie jesiennej sesji Synodu Kościoła została zatwierdzona nowa agenda nabożeństwa głównego do użytku próbnego w okresie od 1. Niedzieli Adwentu 2024 do Niedzieli Wieczności 2026 roku. Agenda – czyli inaczej mówiąc zbiór porządków, według którego w ewangelickich kościołach odprawiane jest nabożeństwo. Kilka reformacyjnych inspiracji Reformacyjna definicja nabożeństwa ujmuje je jako dialog: „by nasz umiłowany Pan mówił do nas przez swoje Święte Słowo, a my byśmy odpowiadali Mu przez modlitwy i pieśni pochwalne”. Sensem nabożeństwa jest słuchanie Słowa Bożego, a pamiętając o reformacyjnym rozumieniu działania Ducha Świętego, należy dodać – w kazaniu i sakramencie, i odpowiadanie na nie w pieśni i modlitwie. Same reformy nabożeństwa prowadzone w Wittenberdze wskazują, że Marcin[...]

miniatura

W Genewie od 12 do 18 czerwca 2024 r. obradowała Rada Światowej Federacji Luterańskiej. To 49-osobowe ciało jest najważniejszym gremium kierowniczym ŚFL w okresie pomiędzy Zgromadzeniami Ogólnymi. Rada obecnej kadencji została wybrana przez zgromadzenie w Krakowie we wrześniu 2023 r. Tygodniowe posiedzenie poprzedziły spotkania: Komitetu Wykonawczego, a także przygotowawcze kobiet, młodzieży i mężczyzn. W jego trakcie miały także miejsce pierwsze w tej kadencji obrady różnych komisji. Powołano ich jeszcze w Krakowie osiem: ds. finansów, ds. rzecznictwa i publicznego świadectwa, ds. komunikacji, ds. relacji we wspólnocie, ds. relacji ekumenicznych, ds. teologii, misji i sprawiedliwości, ds. służby światu oraz ds. statutu i członkostwa. Zadaniem komisji jest nadzór nad poszczególnymi obszarami pracy ŚFL. Poszczególne działy Biura Wspólnoty w Genewie nie[...]

miniatura

Gdy sięgam wstecz, w zakamarkach pamięci nie jestem w stanie odszukać wspomnień, które widziałyby istotne miejsce dla „Zwiastuna” w moim dzieciństwie czy młodości. W domu rodzinnym była obecna ewangelicka literatura, ale to był „Kalendarz Ewangelicki” z nieodłącznym „Z Biblią na co dzień” lub cieszyńskie periodyki parafialne, ale nie „Zwiastun”. W efekcie po raz pierwszy spotkałem się ze „Zwiastunem” dopiero na studiach teologicznych. I to, pamiętam, od dość zaskakującej strony. Jako wprawkę w działalność naukową otrzymałem zadanie weryfikacji zestawienia bibliograficznego tekstów dotyczących różnych aspektów etyki teologicznej, jakie ukazały się w ogólnopolskich periodykach ewangelickich. Oznaczało ono konieczność zagłębienia się w czytelni Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie w oprawione roczniki[...]

miniatura

– czy jest na nią miejsce? „Być luteraninem to być ekumenicznym” – ta deklaracja otwiera przedmowę ks. Martina Junge, ówczesnego sekretarza generalnego Światowej Federacji Luterańskiej, do kluczowego dokumentu podsumowującego luterańskie zaangażowanie ekumeniczne, który ukazał się w 2018 roku. Zobowiązania Światowej Federacji Luterańskiej na ekumenicznej drodze do wspólnoty kościelnej, bo o nich tutaj mowa, są swoistym podręcznikiem luterańskiego zaangażowania ekumenicznego. Nie bez przyczyny w tytule pojawiło się słowo „zobowiązanie” (polskie tłumaczenie ukazało się w 2020 roku), bowiem od czasu, kiedy luteranie zaczęli intensyfikować swoje zaangażowanie w ruch ekumeniczny, to działanie było dla nich nie czymś dowolnym, dodatkowym, ale właśnie nieodłącznym zobowiązaniem luterańskiej tożsamości. Od deklaracji do[...]

miniatura

– pokłosie XIII Zgromadzenia Ogólnego ŚFL Jednym z zasadniczych zadań Zgromadzenia Ogólnego Światowej Federacji Luterańskiej, które we wrześniu spotkało się w Krakowie pod hasłem Jedno Ciało,jeden Duch, jedna nadzieja, było przyjęcie zestawu dokumentów końcowych. Dokumenty te są podzielone na trzy kategorie. Pierwsza z nich to Posłanie, druga obejmuje oświadczenia, trzecia – rezolucje. Przyjrzyjmy się więc, z czym ŚFL wyjechało z Polski. Posłanie To podstawowy tekst Zgromadzenia Ogólnego dokumentujący jego obrady, mający oddać tematykę i klimat zgromadzenia. Tak, by stały się one dostępne dla wszystkich Kościołów członkowskich ŚFL oraz wszystkich tych, którzy zainteresowani są tym, o czym dyskutują luteranie na swoim najważniejszym forum. Jak powstaje i jak zbudowane jest Posłanie? Sam proces powstawania dokumentu jest interesujący.[...]

miniatura

Dzień pierwszy: 13 września, środa Już w poniedziałek i we wtorek do Krakowa zjeżdżali uczestnicy spotkań przygotowawczych. Z autobusów wysypywały się grupy zmęczonych ludzi, ale z ogromnie pozytywną energią. Było widać, że wielu z nich oczekuje z ekscytacją na to, co będzie dalej z tym, co przygotowywali we Wrocławiu, w Wiśle-Malince, czy także tu, w Krakowie. W środę najważniejszym punktem było nabożeństwo otwarcia, które również dało zgromadzeniu ogromnej energii. Brała się ona, po pierwsze, z tradycyjnej, ale ciekawie zinterpretowanej liturgii, pokazującej różnorodność światowej wspólnoty luteran. Wszystkich porywała świetna muzyka. Śpiew chóru reprezentującego nasze, polskie chóry parafialne oraz wspólny śpiew prowadzony przez chór, który powstał ad hoc na zgromadzeniu. To wszystko złożyło się w ładną, dobrą,[...]