wwielu aspektach wolnościowe postulaty Reformacji były rewolucyjne jak na owe czasy. Wolność chrześcijańska zakładała równość wszystkich chrześcijan wobec Boga. W płaszczyźnie zbawienia nie było różnicy między kardynałem a ubogim chłopem, między księciem a miejskim żebrakiem. Jednak już na płaszczyźnie relacji społecznych reformatorzy z Marcinem Lutrem na czele nie byli aż tak rewolucyjni. Szczególnie po wybuchu powstania chłopskiego w 1525 roku Luter stał się bardziej konserwatywny w swych poglądach społecznych. Zaczął nawoływać do rozprawy z buntownikami, którzy łamią średniowieczny porządek społeczny. W swym piśmie Przeciw morderczym i zbójeckim bandom chłopskim podkreślał, że „chrzest nie ciało i nie majętność czyni wolnymi, lecz dusze”. Kobieta w społeczeństwie Jednym z obszarów, w których Reformacja również[...]
Zwiastun EwangelickiZwiastun EwangelickiRok wolności chrześcijańskiej
– służba czynna w miłości wyrazem wolności Życie chrześcijanina jest życiem człowieka wolnego – zbawionego i uwolnionego przez Jezusa Chrystusa, jest życiem człowieka, któremu objawione zostają Boża wola i łaska. Wraz z poznaniem Zbawiciela człowiek rozpoczyna niejako nowe życie. Rozpoczyna trwający już do końca jego dni pełen wzlotów i upadków proces poznawania Boga i naśladowania Go. Żywa wiara, tłumaczona przez Marcina Lutra jako ufność względem Boga, jest poszukująca, pytająca i otwarta. Bycie uczniem i świadkiem Chrystusa nigdy nie było sprawą łatwą. Dowody na to znajdujemy na kartach Nowego Testamentu, gdzie napotykamy historie, w których najbliżsi uczniowie wypierali się znajomości z Nauczycielem, kiedy trudno im było uwierzyć w zmartwychwstanie, kiedy „nie rozumieli”, a ich oczy „były zakryte” na przepowiadane[...]
– wartość wolności w czasach pandemii Wolność chrześcijanina, ten reformacyjny sztandar powiewający dumnie nad chylącą się ku upadkowi średniowieczną wizją chrześcijaństwa, opartą na posłuszeństwie i podległości, był przez pięć wieków drogowskazem. Był drogowskazem dla wielu nowożytnych rewolucji społecznych i kulturowych: dla rewolucji humanistycznej, oświeceniowej, naukowej oraz dla emancypacji kobiet. Uwolniony w swym sumieniu przed Bogiem człowiek nie chciał dłużej być przedmiotem historii, lecz stopniowo wkraczał na arenę dziejów jako podmiot jej procesów. Przez ostatnie pięćset lat, a szczególnie od czasów rewolucji przemysłowej w XIX wieku, uwierzyliśmy jako ludzkość, że jesteśmy w stanie kreować dowolnie, jednak w swej zbiorowej mądrości zawsze w dobrą stronę, rozwój cywilizacyjny naszego gatunku. Wstrząsy,[...]
– Reformacja to nie tylko indywidualne doświadczenie wiary Chrześcijanin jest wolnym panem względem wszystkiego i nikomu niepodległym; chrześcijanin jest najbardziej uległym sługą wszystkich i każdemu podległym”. Czy czegoś nie brakuje w tym fundamencie chrześcijańskiej wolności? To wyznanie zostało sformułowane w liczbie pojedynczej, liczba mnoga praktycznie się w nim nie pojawia. Bliźni jest w nim obecny, ale jako ten, wobec którego ja jestem sługą. Ja zyskujące swoją religijną podmiotowość, to częsty motyw reformacyjnej refleksji. Wystarczy sięgnąć do Małego katechizmu: „Wierzę, że Bóg stworzył mnie… Wierzę, że Jezus Chrystus, jest moim Panem… Wierzę, że ani przez własny rozum, ani przez siły swoje w Jezusa Chrystusa, Pana mego, uwierzyć ani z Nim połączyć się nie mogę”. Wolnościowe przesłanie Reformacji Takie[...]
Odnawiająca chrześcijaństwo Lutrowa wizja życia wierzących opierała się na dwóch uzupełniających się tezach traktatu O wolności chrześcijanina. Pierwsza głosiła: „Chrześcijanin jest całkowicie wolnym panem wszystkich rzeczy, nikomu nie podległym”. W jej rozwinięciu Wittenberczyk wyłożył swoje kluczowe teologiczne odkrycie, dokonane pod wpływem lektury psalmów i listów apostoła Pawła. Człowiek jest wolny dzięki wierze, gdyż zbawienie jest tylko i wyłącznie Bożym darem, danym przez Jego Słowo. Słowo Boże osądza grzeszność człowieka w Zakonie oraz podnosi i zbawia go w obietnicy Ewangelii. Wierząc jej, jesteśmy w Bożych oczach uznani za sprawiedliwych. A zatem tylko wiara, a nie własne wysiłki dobrych uczynków, prowadzi do zbawienia. Wezwanie do naśladowania Nieraz odczytanie reformacyjnego przesłania o zbawieniu zatrzymywało[...]
Yad Vashem w Jerozolimie i Auschwitz w Oświęcimiu – te dwa miejsca w końcu stycznia bieżącego roku były terenem międzynarodowych uroczystości poświęconych ofiarom Holokaustu – zbrodni ludobójstwa popełnionej przez nazistów w czasie II wojny światowej. Pierwsze z wymienionych miejsc, to muzeum pamięci ofiar, drugie – zamienione w muzeum jedno z największych miejsc kaźni milionów, fabryka śmierci mężczyzn, kobiet, dzieci, których hitlerowskie, obłąkane ustawy rasowe postanowiły wykreślić z mapy świata. Zarówno w Jerozolimie, jak w Oświęcimiu było wiele przemówień polityków, ale większość z nich przeminęła w mediach bez echa, z wyjątkiem jednego, wygłoszonego przez historyka i byłego więźnia Auschwitz, 93-letniego Mariana Turskiego. Zwrócił on uwagę na odpowiedzialność za zbrodnie nie tylko ich planistów i bezpośrednich[...]
Rok wolności chrześcijańskiej
Wolność od czegoś do czegoś
Wolność można rozumieć różnie, nie tylko jako formę realizacji własnej indywidualności, lecz także jako służbę i odpowiedzialność. Myśl ks. Marcina Lutra stoi właśnie na drugim biegunie, wpisując się niejako w neokonserwatywne propozycje kierowane do ponowoczesnego człowieka. Wolność, według Reformatora, jest nade wszystko darem, jest czymś danym z zewnątrz, a zarazem jest czymś zadanym, jest wezwaniem do służby. To w Chrystusie człowiek staje się wolny od grzechu, a skoro jest obdarzony tak wielkim dobrem, to chce podążać drogą służenia innym. (...) Czy możliwe jest wyjście z tej walki dwóch wizji wolności? Czy można szukać jakiejś drogi pośredniej pomiędzy skrajnym indywidualizmem, kultem wolności jednostkowej, a wizją wolności jako uświadomionej drogi łaski i służby? Wszak wielki teolog współczesny Eberhard[...]
Rok wolności chrześcijańskiej
„Abyśmy byli sobie nawzajem Chrystusami”
W „Kalendarzu Ewangelickim 2020” zamieściliśmy teksty omawiające temat obecnego roku. W związku z 500. rocznicą ukazania się traktatu Marcina Lutra O wolności chrześcijańskiej, mamy Rok wolności chrześcijańskiej. Poniżej drukujemy fragmenty dwóch artykułów, które na ten temat opublikowaliśmy w naszym roczniku. Traktujemy je jako zachętę do uważnego przeczytania ich w całości i szukania tam odpowiedzi na pytania, czym jest nasza chrześcijańska wolność i do czego nas zobowiązuje. Dzięki temu lepiej zrozumiemy, na czym tak naprawdę polega bycie ewangelikiem. Koncepcja powszechnego kapłaństwa zakładała, że każdy ochrzczony może i powinien – zgodnie ze swymi uzdolnieniami – włączać się aktywnie we współkształtowanie nabożeństwa. Chodzi tutaj m.in. o czytanie Ewangelii, zmawianie modlitw, a także asystowanie przy udzielaniu[...]
Rok wolności chrześcijańskiej
Chrześcijańska wolność z wiary
Mamy drugą połowę 1520 roku. Od momentu wybuchu kontrowersji o odpusty wywołanej 95 tezami Marcina Lutra minęły blisko trzy lata. Był to czas, w którym w licznych pisemnych i osobistych konfrontacjach z teologami wiernymi Rzymowi, a także z oficjalnymi delegatami papieskimi zakonnik z Wittenbergi przeobrażał się w Reformatora. Czas, w którym profesor wittenberskiego wydziału teologii zrozumiał, że sprawa, którą poruszył 31 października 1517 roku, nie jest wyizolowanym wycinkiem chrześcijańskiej pobożności, w którym zalęgły się nadużycia, ale dotyczy kwestii dla chrześcijaństwa fundamentalnej – odpowiedzi na pytanie, od czego zależy zbawienie człowieka. (...) Aktywność Lutra nie ograniczała się jednak w tamtym czasie do łatwo pamiętanych przez współczesnych i potomnych symbolicznych gestów, które naznaczyły jego drogę ku[...]
