miniatura

Rozpoczynamy rok nabożeństwa ewangelickiego, co oznacza nie tylko podkreślanie znaczenia niedzielnego nabożeństwa, ale również zwrócenie uwagi na codzienną modlitwę, nabożeństwa adwentowe i pasyjne. Od dłuższego czasu zastanawiam się, w jaki sposób sprawić, aby nasze nabożeństwa były wydarzeniami, na które chętnie przychodzi coraz więcej osób? Jak prowadzić je, aby angażować coraz więcej parafian? Jak śpiewać, aby przynosiło to radość? Myślę, że to, co najbardziej należałoby zmienić, to osobiste nastawienie i szlifowanie śpiewu nie tylko w chórze parafialnym, ale też osobiście w domu podczas codziennej modlitwy psalmami. Śpiewali już apostołowie W Śpiewniku ewangelickim, którego używamy na nabożeństwach, jest część zatytułowana „Codzienna modlitwa liturgiczna” (s. 1497). Modlitwa psalmami w zasadzie towarzyszy Kościołowi[...]

miniatura

Problemem współczesności są fake newsy. Odnoszę jednak nieodparte wrażenie, że już dawniej istniały niebezpieczne i niesprawdzone informacje, które doprowadzały do szykanowania i hejtu skierowanego przeciwko określonym grupom ludzi. W bardzo dawnych czasach, już w XVII wieku, obwiniano protestantów o klęskę, za jaką uważano potop szwedzki. Skąd wziął się ten fake news? W powszechnie znanej, szkolnej opowieści – tej samej, którą wielu z nas ogląda przy wigilijnym stole – historia przedstawia się następująco: w listopadzie 1655 roku Szwedzi-luteranie stanęli pod murami Jasnej Góry, by ograbić święte dla Polaków miejsce, zabrać klasztorne skarby, a może nawet znieważyć cudowny obraz Matki Bożej. Z Potopu Henryka Sienkiewicza i z jego filmowej adaptacji pamiętamy, że bohaterscy obrońcy nie ugięli się pod naporem rzekomo niezliczonych[...]

miniatura

Przypowieści Jezusa odczytane na nowo cz. 3 Jedną z najbardziej znanych przypowieści Jezusa jest historia o dziesięciu pannach (Mt 25,1–13). Przypowieść, która od wieków skrywa w sobie tajemnicę czuwania i nieoczekiwanego spotkania. W niej obecne jest wszystko, co dotyczy chrześcijańskiego życia: przygotowanie, oczekiwanie, cierpliwość, wierność i spotkanie z Panem. Przygotowanie towarzyszy nam od początku. Tylko, że na początku rodzice przygotowują nas na wszystkie ważne sprawy. Na przykład, gdy byłeś niemowlakiem, mama lub tata przygotowali ci kąpiel, czyste ubranko, miejsce do spanka. Nie musiałeś się martwić tymi wszystkimi rzeczami. Przygotowanie do przedszkola, a potem do szkoły wymagało od rodziców wiele wysiłku. Na przykład, gdy ja przygotowuję mojego synka do przedszkola, muszę sobie wszystko dobrze zaplanować. Najpierw muszę[...]

miniatura

„Gdy zaś ukazała się dobroć i miłość Zbawiciela, naszego Boga, do ludzi, nie ze względu na sprawiedliwe uczynki, jakie spełniliśmy, lecz z miłosierdzia swego zbawił nas przez obmycie odradzające i odnawiające w Duchu Świętym, którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego, abyśmy, usprawiedliwieni Jego łaską, stali się w nadziei dziedzicami życia wiecznego”. Tt 3,4–7 Świętujemy Boże Narodzenie, a Kościół daje nam pod rozmyślanie fragment listu apostoła Pawła do Tytusa. Jest to jeden z tzw. listów pasterskich, które niewiele mają wspólnego z pasterzami. Tak nazywamy listy, które traktują o duszpasterskich sprawach Kościoła. Tytus jest przywódcą zborów na słonecznej wyspie Krecie. Paweł nazywa go swoim „prawdziwym dzieckiem we wspólnej wierze” (Tt 1,4), co sugeruje, że to właśnie Apostoł Narodów[...]

miniatura

Przypowieści Jezusa odczytane na nowo cz. 2 Opowiada historię pewnego człowieka, który miał dwóch synów. Jeden z nich, młodszy, zażądał od ojca tej części majątku, która miała mu przypaść w spadku. Należy tu przypomnieć o specyficznych zasadach dziedziczenia w starożytnym Izraelu. Najstarszy syn otrzymywał podwójną część majątku ojca, co miało na celu utrzymanie statusu rodziny i jej przywództwa (5 Mż 21,15–17). Młodszy syn nie otrzymywał – tyle samo co starszy, ale nadal był to pokaźny majątek. Zabierając już teraz część swojego dziedzictwa pokazywał ojcu: „oto dam sobie radę sam, nie potrzebuję was”. Niektórzy komentatorzy stwierdzają, że takie postępowanie młodszego syna było mocno niestosowne. To tak, jakby dał ojcu znać: „Nie chcę, abyś żył”. Ale raczej nie należy interpretować tego w ten sposób. Biblia[...]

miniatura

Przypowieści Jezusa odczytane na nowo cz. 1 Podczas wakacyjnych rekolekcji w Sorkwitach wraz z ich uczestnikami zagłębiłem się w przypowieści Jezusa. Próbowaliśmy odczytać je na nowo, posługując się nieco nietypowym sposobem. Postanowiliśmy przeżyć te przypowieści i zastanowić się na tym, co mogą nam, współcześnie, powiedzieć o naszym życiu. Rano kilkukrotnie czytaliśmy przypowieść Jezusa i zastanawialiśmy się nad jej różnymi interpretacjami. Biorąc pod uwagę komentarze biblijne oraz dostępne książki na temat życia w Palestynie za czasów Jezusa, wyjaśniałem kontekst przypowieści. Później nadchodził dzień pełen zadań, które stały przed uczestnikami rekolekcji. Aby doświadczyć przypowieści Jezusa na nowo, musieli oni wykonać pewne polecenia – składające się na „medytacyjną drogę przypowieści”. Bez obaw – to nic[...]

miniatura

– refleksje z lektury Bonhoeffera W tym roku obchodzimy 80. rocznicę tragicznej śmierci ks. Dietricha Bonhoeffera – pastora, teologa i przyzwoitego człowieka, który sprzeciwił się nazistowskiej władzy w Trzeciej Rzeszy, za co został stracony 9 kwietnia 1945 roku. Z racji tej okrągłej rocznicy postanowiłem sięgnąć po jego książki, aby sprawdzić, w jakim stopniu jego myśli są nadal aktualne w 2025 roku. Nie zawiodłem się, bo w mojej opinii zasługują na współczesną analizę. Spór o historycznego Jezusa Na przełomie XIX i XX wieku zintensyfikowaniu uległ spór o to, czy Jezus był postacią historyczną, czy też postacią mityczną. Prześledzenie wypowiedzi teologicznych tamtego okresu na temat zmartwychwstania Jezusa ukazuje szerokie spektrum stanowisk – od całkowitej negacji historyczności Jezusa (David Friedrich Strauss, Ernest Renan), przez[...]

miniatura

– czym charakteryzuje się duchowość biblijna? Zlikwidować religię a zastąpić ją duchowością! – tak mówi wiele współczesnych autorytetów. Brak żywej duchowości w Kościele prowadzi do kryzysu wiary, a ludzie często szukają duchowych doświadczeń poza tradycyjnymi strukturami religijnymi. O takiej drodze współczesnego człowieka „od religijności do duchowości” pisał ks. Tomáš Halík, czeski duchowny rzymskokatolicki. Jeżeli religia umiera, a duchowość rozkwita, to podczas lektury Pisma Świętego stawiam sobie pytanie: na czym polega duchowość biblijna? Duchowość należy rozumieć jako coś głęboko osobistego – to doświadczenie sensu, wartości i relacji z tym, co transcendentne, święte lub po prostu większe od nas samych. Luterański teolog Paul Tillich zauważył, że według narracji biblijnej wiara jest czymś co stwarza Duch[...]

miniatura

– zdawkowe odpowiedzi nie wystarczą Niedawno minione Święto Epifanii przypomina o objawieniu się Boga przed człowiekiem. Jednak czasem człowiek pragnący poznawać Boga i pogłębiać swą wiarę, napotyka bariery nie do przejścia. Zdawkowe odpowiedzi, slogany i nieaktualne odpowiedzi na pytania, których nikt nie zadaje. W Internecie i w czacie GPT nie znajduje zadowalających odpowiedzi. Czy w Kościele je odnajdzie? Słyszałem relację człowieka, który jako nastolatek poszedł do księdza z istotnym pytaniem dotyczącym istnienia Boga. Ksiądz, słysząc je, wyraźnie dał młodemu człowiekowi do zrozumienia, że nie zamierza odpowiadać na to trudne teologiczne pytanie i powiedział mu tylko: „Zrozumiesz, jak dorośniesz”. Po wielu latach człowiek ten z żalem wspominał, że duchowny, z którym rozmawiał, nawet nie próbował wyjaśniać pewnych[...]

miniatura

Czy warto czytać Tillicha? – taki tytuł miało spotkanie online w ramach podcastu Rozmowy Stołowe, czyli projektu stworzonego przez studentów zrzeszonych w Ewangelickim Duszpasterstwie Akademickim działającym w warszawskiej parafii Świętej Trójcy. Kiedy sięgamy po teksty współczesnych teologów ewangelickich, w zasadzie większość z nich odnosi się do tego, co powiedział bądź napisał Paul Tillich. Kim on był? Co jest ważne w jego myśli? Czy to, co sformułował, może być miarodajne dla naszej refleksji o Bogu w XXI wieku? Młodość i studia Paul Tillich przyszedł na świat w Cesarstwie Niemieckim w 1886 roku, w Strarzeddel w Brandenburgii (współcześnie Starosiedle w gminie Gubin, w województwie lubuskim). Jego matka Wilhelmina pochodziła z Nadrenii, gdzie funkcjonował Kościół unijny, a ojciec Johannes był surowym i konserwatywnym pastorem[...]