miniatura

Dziewiętnastowieczna powieść o charakterze budująco-moralizatorskim ukazała się po 150 latach od swego pierwszego wydania ze wstępem i w opracowaniu Zbigniewa Chojnowskiego, profesora, literaturoznawcy specjalizującego się w tematyce mazurskiej. Przypomniał on współczesnemu czytelnikowi książkę pastora Marcina Gerssa, drukowaną początkowo w odcinkach na łamach „Gazety Leckiej” w 1875 roku.Interesujące wprowadzenie i bogaty materiał zawarty w przypisach przybliżają tamtą epokę i ułatwiają zrozumienie treści. Dowiemy się z nich m.in., że Mazurzy ewangelicy czytali nie tylko Biblię i postylle czy otaczali czcią mazurskie kancjonały, ale że też chętnie sięgali po literaturę religijną. Literatura ta docierała dalej niż teren dawnych Prus i nazwisko Gerssa – pisanego też jako Giersz – znane było niektórym czytelnikom także na[...]

miniatura

Książka podejmuje temat powojennych dziejów diecezji mazurskiej. Poprzednie prace autora opisywały wcześniejsze okresy historii Kościoła ewangelickiego na terenach dzisiejszych Warmii i Mazur. Autor sięga w niej po opracowania naukowe, jakie ukazały się w latach powojennych na temat ewangelicyzmu na Mazurach, korzysta też z materiałów źródłowych i archiwalnych naszego Kościoła.Książka obejmuje okresy 1945-1959, 1960-1989 oraz dekady po 1989 roku. Aneks zawiera pełną listę duchownych, którzy pracowali w diecezji mazurskiej od 1945 roku. Spojrzenie z dystansu Autor spogląda w niej obiektywnie, z podwójnego z dystansu. Raz jako historyk, dwa – jako osoba spoza ewangelickiego kręgu wyznaniowego. Postrzega ewangelików jako społeczność dość krytycznie, choć w jego ocenie rzeczywistości nie brak życzliwości. Pisze więc o zrozumiałym poczuciu[...]

miniatura

Kolejny rok ograniczeń dotyczących zgromadzeń, także w Kościele, staje się rokiem próby dla naszej wiary i pobożności. W tej próbie zastanawiamy się, w jakim stopniu mamy do czynienia z pandemicznym kryzysem, a w jakim z powolnym zmniejszaniem się naszych parafii. Każdy kryzys jest wyzwaniem, ale też probierzem tożsamości, który określa nasze przywiązanie i wyznacza odpowiedzialność za losy parafii i Kościoła.Oczywiście, nie wszystko od nas zależy. Warto jednak poszukać odpowiedzi na pytanie, czy przypomnienie naszej tożsamości wzmocni nasz Kościół czy nie? Problem polega na tym, że nie ma jednej ewangelickiej tożsamości. W różnych środowiskach i w różnych częściach kraju w inny sposób ją pojmujemy, ale w końcu – nasze różne jej pojmowania składają się na naszą wspólną tożsamość. Zupełnie inni na Śląsku Cieszyńskim, inni[...]

miniatura

Warta przeczytania i przestudiowania książka wypełniająca białe plamy i prezentująca nowe spojrzenie na temat Mazur i Mazurów. Prezentuje mazurską tematykę z kilku różnych, układających się w całość perspektyw: historycznej, religijnej i społecznej. Ciekawie pokazuje mazurską codzienność.Na uwagę oprócz Sławomira Sobotki zasługują co najmniej dwa nazwiska szczególnie cenionych historyków: Grzegorza Białuńskiego, niestety przedwcześnie zmarłego, oraz Grzegorza Jasińskiego. W 10 rozdziałach zawarto rys historyczny, uwzględniający zmienność granic dzisiejszych Mazur, historię zakonu krzyżackiego z jego średniowiecznymi kompleksami zamkowymi, a także zagadnienia osadnictwa. Publikacja nawiązuje do tradycji pisania o Mazurach jako ludności pogranicza. Przytacza m.in. dane, które mówią o liczbie zaledwie kilkuset pozostałych Mazurów. W[...]

miniatura

  Rok wolności chrześcijańskiej przyniósł niespodziewane wydarzenia, ograniczenie wolności na niespotykaną skalę, ogólnoświatowe zamknięcie – lockdown, zakazy i nakazy. Nieprzewidywalne okoliczności sprawiły, że był to rok, w którym idea wolności na nowo nabrała znaczenia. Odżyły hasła wzywające do wolności, przy czym ich rozumienie często było różne. Pojawiły się fale protestów czy to domagających się demokracji, czy też wolności wyboru stylu życia, ale także wolności decydowania o życiu.Jako chrześcijanie mamy własne spojrzenie na ten ważny temat. Wolność jest dość jasno określona dla wierzących, dlaczego więc stanowi wciąż dla nas wyzwanie? Przyjrzyjmy się wolności i jej rozumieniu w trzech aspektach: w Biblii, w rozumieniu reformacyjnym oraz w życiu współczesnego chrześcijanina. Wolność w Biblii W Piśmie[...]

miniatura

Gdy niedawno smutna wieść o śmierci bpa Jana Szarka rozeszła się wśród nas, sięgnąłem raz jeszcze po jego wspomnienia. Warto sobie je przypomnieć. Słowo Boże poucza nas przecież: „Pamiętajcie na wodzów waszych, którzy wam głosili Słowo Boże” (Hbr 13,7). To nie byle jakie wspomnienia. Oprócz spisanych losów, biskup zawarł w nich przecież także świadectwo swej wiary.Pamiętam, jak wielkie nadzieje pokładałem w jego posłudze biskupiej, widząc szansę dla siebie, ale też dla całego Kościoła. Nie wszystko było wówczas dla mnie jasne, gdyż rozpoczynając swoją służbę, postrzegałem pewne posunięcia Kościoła bardzo krytycznie. Niektóre sprawy stały się jasne dopiero, gdy przeczytałem wspomnienia emerytowanego biskupa Kościoła. Są to w końcu wspomnienia z czasów przemian. On sam jednak nie chciał, by traktować je jako przyczynek do[...]

miniatura

Zanik ludu mazurskiego to znamienny tytuł książki, a jednak dla mnie wcale nie pesymistyczny. Autor, nasz znamienity współwyznawca, profesor Janusz Małłek z Torunia, jest synem Karola Małłka, który jako polski, ewangelicki działacz na terenie dawnych Prus Wschodnich nazywany był królem Mazurów. Książka ukazuje się w 100-lecie plebiscytu, który swym wynikiem także przyczynił się do losu Mazurów i Warmiaków.Samo przypomnienie historii tych ziem uświadamia ogrom dorobku Mazurów, niestety niewiele z owego dziedzictwa dziś pozostało. Mazurskie dzieje związane są mocno, wręcz nierozerwalnie, z ewangelicyzmem i polskością. Przypominania polskiego rodowodu Mazurów i ich ewangelickiej proweniencji nigdy za wiele. Autor ukazuje też procesy germanizacyjne, które od początku XIX wieku zaczęły przybierać wobec Mazurów na sile. Przedstawia procesy[...]

miniatura

WKościele, tak jak w wielu innych organizacjach czy instytucjach, potrzebujemy dzisiaj wizji. Kiedyś nie pytano o nią, bardziej dbano o kontynuację, ciągłość pewnej tradycji.Jak to jednak jest w przypadku konkretnej parafii, diecezji, Kościoła czy dziedziny działalności kościelnej? Wizja wydaje się czymś pozytywnym, a nawet niezbędnym. Nowym spojrzeniem. Wybieganiem w przyszłość. Można porównać to wręcz do wizji prorockiej. Czy tak jest jednak w istocie? Ostatnie wybory na różnych szczeblach w naszym Kościele, jak zresztą niemal wszystkie poprzednie, wiązały się z przedstawieniem przez kandydatów swojej wizji służby w miejscu, gdzie pragnęliby służyć. Dziś tego właśnie często oczekujemy. Co jednak, gdy ktoś na przykład kandyduje na kolejną kadencję? Czy ma przedstawić nową wizję czegoś, co i tak do tej pory robił, służąc[...]

miniatura

– nie tylko w obliczu wirusa  Wokresie rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, często pojawiało się hasło: „Bądźmy bezpieczni”. Spróbujmy na chwilę oderwać się od procedur, które próbują nam to bezpieczeństwo zapewnić i zastanówmy się, co to znaczy być bezpiecznym?Bezpieczeństwo jest jedną z najważniejszych potrzeb życiowych. Człowiek czuje się bezpieczny, gdy ma zapewnione schronienie, pożywienie i ochronę przed tym, co może mu w jakikolwiek sposób zagrażać. Może dlatego na początku pandemii jedna z pierwszych obaw kazała nam robić nadmierne zapasy żywności. Większości z nas, w pierwszych tygodniach epidemii, towarzyszył lęk przed utratą życia, przed chorobą, obawa o bliskich, szczególnie seniorów i osoby chorujące na przewlekłe choroby. Bezpieczni w kościele Po wielu konferencjach i rozmowach, podjęliśmy[...]

miniatura

  Odszedł mistrz. Tak napisałem na Facebooku, gdy dowiedziałem się o śmierci Jerzego Pilcha. Pisarz zawsze nas zaskakiwał, dlatego i ta wiadomość spadła na nas boleśnie niespodziewanie.Wiedzieliśmy, że od kilku lat zmagał się z chorobą. Wiemy, że nic już nie napisze, pomyśleliśmy wszyscy. Dlaczego jednak Kielce miejscem pogrzebu? To pytanie pojawiło się wraz z wieloma innymi Odpowiedzi możemy szukać już tylko w felietonach, wywiadach, na kartach książek. Zebrało się ich sporo, zajęły całą półkę. Mam też audiobooki, a nawet filmy według jego scenariuszy lub z epizodami, w których zagrał. Król słowa Moje pierwsze zetknięcie się z Pilchem miało miejsce w kościele w Wiśle, gdzie w dzieciństwie byłem na wakacjach z rodzicami. Kiedy kilka lat temu niespodziewanie do mnie zadzwonił, przypomniał wówczas tamto wydarzenie, gdy jako[...]