W Warszawie w dniach 10–12 kwietnia 2026 roku odbyła się wiosenna, 7 sesja XV Kadencji Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Synod rozpoczął się nabożeństwem spowiednio-komunijnym przygotowanym przez przedstawicieli Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie.
Kazanie wygłosił biskup diecezji cieszyńskiej Adrian Korczago. Rozważając tekst z Iz 55, 2b–3a i J 21,15 wskazał na znaczenie synodu jako przestrzeni spotkania z Bogiem: „Obrady Synodu Kościoła to nabożeństwo słuchania Boga i siebie nawzajem, to intensywne dialogowanie, energiczna rozmowa, ale w darowanych granicach bezpieczeństwa”. Synod powinien być wspólną drogą (syn-odos), w której uczestnicy słuchają Boga i siebie nawzajem, dlatego obrady powinny owocować konkretnymi postawami, a nie jedynie dyskusją czy „polityką kościelną”. Zwierzchnik diecezji cieszyńskiej zwrócił uwagę, że w tej synodalnej drodze kluczowe jest również osobiste spotkanie z Bogiem. Podkreślił, że tylko pokorne uznanie tej relacji pozwala właściwie przeżywać wspólnotę i odpowiedzialność za Kościół. Po nabożeństwie pozdrowienia przekazali goście z Kościołów ewangelickich – reformowanego i metodystycznego.
Na początku obrad synod przyjął ślubowanie dwóch nowych członkiń Sandry Kozieł (parafia w Jaworzu) i Małgorzaty Mendrok (parafia we Włocławku). Kandydatki wskazała synodalna komisja ds. wychowania chrześcijańskiego i młodzieży, co zostało zaaprobowane przez Forum Młodzieży Ewangelickiej. Rada Synodalna skorzystała z przewidzianej prawem możliwości powoływania w skład synodu osób reprezentujących różne środowiska i instytucje ważne z punktu widzenia Kościoła. Obie członkinie wzmocniły reprezentację młodych w kościelnym gremium decyzyjnym, jakim jest synod.
Następnie synodałowie wysłuchali i przyjęli sprawozdania Rady Synodalnej, Biskupa Kościoła oraz Konsystorza Kościoła. Synod zajął się podsumowaniem działań za rok 2025, udzielił absolutorium kierownikowi działalności gospodarczej i zatwierdził nowelizację budżetu na rok 2026. Synodałowie przyjęli sprawozdania: duszpasterstw, instytucji kościelnych, komisji synodalnych oraz powołanych przez synod zespołów roboczych. Następnie odbyły się wybory uzupełniające do konsystorza, związane z rezygnacją ks. Marcina Orawskiego z funkcji radcy, ze względu na wybór na biskupa diecezji wrocławskiej.
Do wyborów uzupełniających zgłoszono cztery kandydatury: ks. Dariusza Sławomira Chwastka z parafii w Nowym Sączu, ks. Roberta Sitarka z parafii w Kłodzku, ks. Janusza Staszczaka z parafii w Koszalinie oraz ks. Marka Twardzika z parafii w Cisownicy. Najwyższą liczbę głosów uzyskał ks. Marek Twardzik i dołączył do grona radców konsystorza. Ks. Marek Twardzik od 2011 roku jest proboszczem parafii w Cisownicy, od sierpnia 2018 roku pełni służbę Kapelana Policji, w 2023 roku został mianowany Naczelnym Ewangelickim kapelanem Policji. Uzupełnił on ośmioosobowy skład konsystorza. Jego zastępcą został ks. Robert Sitarek.
Po obiedzie wykład o odnowionej Karcie Ekumenicznej (KE) z 2025 roku wygłosił bp prof. Marcin Hintz, zwierzchnik Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej i pracownik naukowy Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Dokument zawiera wytyczne, dotyczące współpracy między Kościołami w Europie. Bp prof. Hintz przedstawił historię powstania tekstu pierwotnego i odnowionego, wskazując na zmiany, które pojawiły się w obu wydaniach. Zwrócił uwagę na kwestię dialogu z judaizmem, podkreślając, że dokument odrzuca tzw. teologię zastąpienia oraz akcentuje nierozerwalne więzi między Kościołem a judaizmem. Biskup zaznaczył, że potencjał KE może znaleźć wyraz w codziennym życiu Kościoła i ekumenii – pod warunkiem jego rzeczywistego wykorzystania. Synod zalecił popularyzację odnowionej Karty Ekumenicznej w działaniach Kościoła.
Podczas obrad podjęto liczne uchwały. Synod wyraził wolę powołania Komisji Historycznej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP i Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP, której celem będzie wyjaśnienie historycznych kwestii spornych związanych z obecnością obu Kościołów na Mazurach po II wojnie światowej. Synod powierzył realizację tej uchwały Radzie Synodalnej.
Synodałowie przychylili się też do prośby komisji ds. kobiet o zmiany w Regulaminie Zwierzchnich Władz Kościoła. Zmiana ta otwiera możliwości modyfikacji Regulaminu Wyborów Przedstawicieli Księży-Prezbiterów do Synodu Kościoła, który ma na celu zapewnienie, aby wśród 15 przedstawicieli księży – prezbiterów wybieranych do Synodu Kościoła – znalazła się przynajmniej jedna kobieta i przynajmniej jeden mężczyzna, o ile przedstawiciele obu płci kandydują w wyborach. Dalsze prace kontynuować będzie Rada Synodalna w trybie właściwym dla zmiany regulaminów.
Ponadto synod zadecydował, że czynna służba urzędującego Biskupa Kościoła Jerzego Samca zakończy się wraz z osiągnięciem przez niego wieku emerytalnego w marcu 2028 roku.
Synod przekazał swoje stanowisko dotyczące postawy i działań byłego duchownego Mirosława Czyża, w którym stwierdza, że – mimo umorzenia postępowania karnego przez właściwe organy państwa ze względu na wiek ofiary – z perspektywy etyki ewangelickiej i dyscypliny kościelnej czyny te stanowią całkowite zaprzeczenie etosu służby i są nie do pogodzenia z godnością urzędu duchownego. Synod stwierdził, że Mirosław Czyż poprzez swoje czyny i późniejszą postawę bezpowrotnie utracił mandat do pełnienia posługi Słowa Bożego i Sakramentów. Jednocześnie wyraził pełne poparcie dla działań Konsystorza oraz Biskupa Kościoła w tej sprawie, zaznaczając, że w obliczu ujawnionych przypadków wykorzystania i utraty zaufania nie ma możliwości przywrócenia Mirosława Czyża na listę duchownych ani powierzenia mu jakiejkolwiek posługi kościelnej (treść stanowiska: s. 24).
Ponadto synodałowie na wniosek komisji teologicznej zatwierdzili następujące tematy przewodnie pracy Kościoła na kolejne lata. Rok 2027 będzie Rokiem przebudzenia w Kościele, 2028 – to Rok Wieczerzy Pańskiej, 2029 – Rok katechizmów, 2030 – Rok Wyznania augsburskiego. Tematyka poszczególnych lat odnosi się do rocznic, które będą obchodzone w kolejnych latach. W przyszłym roku przypada 300. rocznica ożywienia religijnego w osadzie braci morawskich w Herrnhut, na skutek czego powstała Jednota Braterska.
Synod zakończył się w niedzielę nabożeństwem, podczas którego kazanie wygłosił ks. Tomasz Bujok z Pszczyny, radca Rady Synodalnej. Nawiązując do tekstu z Księgi Izajasza 40,26–31 przypomniał, że Bóg towarzyszy każdemu człowiekowi w różnych, najtrudniejszych momentach życia: „Spójrz! Bóg jest – nawet jeśli wszystkiego nie rozumiesz. (…) Dla Boga każdy się liczy. Bóg zna każdego po imieniu. To terapia dla całego wypalonego społeczeństwa”.
Pod koniec nabożeństwa odbyło się także ślubowanie nowego członka konsystorza ks. Marka Twardzika. Kolejna, jesienna sesja Synodu Kościoła odbędzie się w październiku br. w Bydgoszczy.
Źródło: luteranie.pl
Synod jest najwyższą władzą Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, jego uosobieniem i wyrazicielem wszystkich praw przysługujących Kościołowi. Jest powołany do uchwalania praw kościelnych. Do jego zadań należy m.in.: wybór Biskupa Kościoła, sprawowanie pieczy nad zachowaniem czystości nauki w Kościele, stanie na straży praw, dobra i jedności Kościoła, wybór Konsystorza i Rady Synodalnej, która stanowi prezydium synodu i reprezentuje go pomiędzy sesjami.
Konsystorz jest naczelną władzą administracyjną Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce i organem wykonawczym Synodu Kościoła. Jest również władzą służbową wszystkich duchownych oraz świeckich członków rad parafialnych i diecezjalnych. Skład konsystorza jest ośmioosobowy. Jego zadaniem jest m.in. nadzór nad diecezjami i parafiami, uchwalanie wakansów parafialnych (z j. łac. vacans, nieobsadzone stanowisko proboszcza), zatwierdzanie wyborów personalnych w parafiach i diecezjach, zarządzanie majątkiem Kościoła, opiniowanie przedkładanych Radzie Synodalnej projektów szczegółowych przepisów kościelnych, przyjmowanie kandydatów do urzędu duchownego.
Stanowisko XV Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP
dotyczące postawy i działań byłego duchownego Mirosława Czyża
Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP jako najwyższa władza Kościoła, w poczuciu odpowiedzialności przed Bogiem i wiernymi, zajmuje jednoznaczne stanowisko wobec sytuacji związanej z osobą byłego duchownego Mirosława Czyża oraz próbami relatywizowania jego czynów w przestrzeni publicznej. Synod z całą mocą potępia czyny Mirosława Czyża polegające na rażącym nadużyciu autorytetu duchownego oraz zaufania osób małoletnich. Choć właściwe organy państwa umorzyły postępowanie karne ze względu na granice wieku ofiary, to z perspektywy etyki ewangelickiej i dyscypliny kościelnej czyny te stanowią całkowite zaprzeczenie etosu służby i są nie do pogodzenia z godnością urzędu duchownego. Kościół jednoznacznie opowiada się po stronie skrzywdzonych, uznając ich ból i potrzebę domagania się sprawiedliwości.
Z głębokim ubolewaniem stwierdzamy, że podczas sesji w kwietniu 2024 roku Mirosław Czyż dopuścił się manipulacji wprowadzając w błąd Synod Kościoła. Zapewnienia o jednorazowym charakterze zdarzenia sprzed lat okazały się nieprawdą w świetle faktów dotyczących jego służby. Świadome zatajenie powtarzalności tych zachowań przed najwyższym gremium Kościoła definitywnie przekreśla wiarygodność deklarowanej przez niego skruchy.
Synod podkreśla, że poprzez swoje czyny i późniejszą postawę Mirosław Czyż bezpowrotnie utracił mandat do pełnienia posługi Słowa Bożego i Sakramentów. Jednocześnie Synod wyraża pełne poparcie dla dotychczasowych działań Konsystorza oraz Biskupa Kościoła w tej sprawie i stoi na stanowisku, że w obliczu ujawnionych przypadków wykorzystania oraz utraty zaufania, nie istnieje możliwość przywrócenia Mirosława Czyża na listę duchownych ani powierzenia mu jakiejkolwiek formy pracy z dziećmi i młodzieżą w strukturach Kościoła. Spekulacje o jego powrocie są bezzasadne i uderzają w jedność oraz bezpieczeństwo naszej wspólnoty.
Zwracamy się do wszystkich członków Kościoła, którzy z niepokojem obserwują tę sprawę: słyszymy Wasz głos i podzielamy Wasze zgorszenie. Nie wolno dopuścić, aby narracja oparta na bezkarności z punktu widzenia prawa państwowego zagłuszyła prawdę o moralnej odpowiedzialności. Prawda o wyrządzonej krzywdzie nie znika wraz z decyzją prokuratora, że czyn nie podlega ściganiu. Kościół musi pozostać przestrzenią bezpieczną, w której prawda nie jest poświęcana na rzecz ochrony czyjegokolwiek wizerunku. Wzywamy Mirosława Czyża do zaprzestania manipulowania opinią publiczną i do wycofania się z życia publicznego, co będzie oczekiwanym przez wiernych wyrazem uznania winy, do której to winy sam się przyznał: wpierw składając oświadczenie przed Synodem, a potem składając wniosek o skreślenie z listy duchownych.
Synod dostrzega ból i zagubienie tych członków naszej wspólnoty, dla których postawa Mirosława Czyża jest trudnym do zaakceptowania zawodem. Rozumiemy, że proces wychodzenia z manipulacji jest trudny, dlatego deklarujemy wsparcie duszpasterskie dla wszystkich, których wiara i zaufanie do instytucji Kościoła zostały wystawione na ciężką próbę.
Kościół jednoznacznie i z całą surowością potępia wykorzystanie seksualne oraz czyny godzące w godność drugiego człowieka. Deklarujemy, że w przyszłości każde przestępstwo i wykorzystanie seksualne – ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystywania osób małoletnich – będą ścigane z pełną stanowczością i przy wykorzystaniu wszelkich dostępnych środków prawnych i dyscyplinarnych. W każdym z tych przypadków Kościół jednoznacznie staje po stronie osób pokrzywdzonych, deklarując im pełne wsparcie oraz dążenie do zadośćuczynienia i sprawiedliwości.
Potrzebną pomoc oraz wsparcie duszpasterskie można otrzymać:
- Centrum Mediacji i Poradnictwa – 506 788 871
- W każdej sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu – 112
- Niebieska Linia – 22 668 70 00, 116 123.
Ponadto:
Duszpasterstwo Internetowe Centrum Misji i Ewangelizacji:
www.cme.org.pl/pomozemy-ci/chcesz-porozmawiac/
Strona Kościoła przeciw nadużyciom seksualnym:
Broszura Jak radzić sobie z sytuacjami trudnymi w Kościele:
www.media.luteranie.pl/nova/2019/10/wskazowki_wersja-www.pdf
Broszura Jak chronić dzieci?:
www.luteranie.pl/broszura-jak-chronic-dzieci
Towarzystwo Poradnictwa i Psychologii Pastoralnej w Polsce:
www.tpipp.pl
Związek Dziewcząt i Kobiet Chrześcijańskich Polska YWCA:
www.ywca.pl
„Zwiastun Ewangelicki” 8/2026
