XXVI Zjazd Przewodników Ewangelików odbył się w dniach 23-26 października 2025 roku w Zagłębiu Dąbrowskim. W tym roku zjazd był częścią obchodów jubileuszu 70-lecia Klubu Przewodników Turystycznych w Sosnowcu. Organizatorem imprezy pod honorowym patronatem bpa Wojciecha Prackiego był Oddział PTTK im. A. Janowskiego w Sosnowcu. Wśród przewodników przybyłych z całej Polski mniej więcej połowa była ewangelikami. Przyjezdni reprezentowali oddziały PTTK z: Warszawy, Białegostoku, Łodzi, Łowicza, Wrocławia, Rybnika, Jeleniej Góry. Przybyli też sympatycy grupy przewodników ewangelików co roku jeżdżący na zjazdy. Na podsumowującej jubileusz sesji w Bibliotece Głównej w Sosnowcu – Mediatece pojawili się też przewodnicy z Zagłębia Dąbrowskiego i Górnego Śląska.
Czas wypełniło grupie czterodniowe zwiedzanie Sosnowca oraz innych miejscowości Zagłębia. Tematem przewodnim była historia zagłębiowskich ewangelików, zwłaszcza przedsiębiorców i fabrykantów. Czwartek upłynął pod znakiem historii rodziny Schönów, której 150-lecie przyjazdu do Sosnowca miasto świętuje w tym roku. Pozostawili oni po sobie osiedle patronackie i trzy pałace. Zjazdowicze weszli także do izby pamięci dawnej Fabryki Kotłów Parowych w Sosnowcu-Konstantynowie. Zakład założony został w 1880 roku przez Szwajcara – ewangelika Konrada Gampera, który przyjechał do Sosnowca, by – jak wielu innych – robić biznes w Rosji. Co ciekawe – praktycznie wszystkie zakładane wtedy fabryki, przędzalnie i huty już nie istnieją, ale ten zakład działa do dziś.
Piątek to oprócz wizyty na wielowyznaniowym cmentarzu w Sosnowcu, gdzie pochowanych jest wielu wybitnych przedsiębiorców różnych narodowości i wyznań, także tzw. założenie Dietlowskie w Sosnowcu-Pogoni, czyli: pałac, park, dawna fabryka, osiedle patronackie, liceum. Grupa zobaczyła też cmentarze ewangelickie w Dąbrowie Górniczej, Porębie, Zawierciu i Pilicy oraz dwa dawne kościoły ewangelickie w Dąbrowie Górniczej oraz w Zawierciu, gdzie mieści się Cech Rzemiosł (patrz „Zwiastun Ewangelicki” 13-14/2017). W Pilicy w pobliżu nieistniejącego już kościoła ewangelickiego z 1910 roku przewodnicy mogli przenieść się do czasów poświęcenia tych trzech kościołów, dzięki szczegółowym opisom tych uroczystości, które ukazały się na łamach Zwiastuna Ewangelicznego w 1899 i 1910 roku. Grupa dowiedziała się nie tylko, jacy duchowni i oficjele zawitali, ale też jakie teksty biblijne czytano i jakie były główne myśli wygłoszonych wtedy kazań. Także – jak przystrojone były kościoły i jakie instrumenty grały – puzony! Wracając, grupa mogła, chyba jako pierwsi turyści, wejść do właśnie wyremontowanego pałacyku rodziny Mauve i Dietlów w Kluczach koło Olkusza.
W niedzielę odwiedzono najstarszy grób ewangelika w Sosnowcu i regionie – zmarłego w 1881 roku Wilhelma Meyerholda, założyciela linii sosnowieckich spedytorów i przedsiębiorców. Grób znajduje się w dawnej kwaterze ewangelickiej wydzielonej, by grzebać miejscowych Szkotów i Walijczyków. Po dziękczynnym ekumenicznym nabożeństwie w kościele ewangelickim w Sosnowcu grupa udała się na poczęstunek do pałacu Dietla, a następnie na zwiedzanie Egzotarium – nowoczesnej palmiarni miejskiej.
Paweł Nalepa
Zdjęcia Adam Grabowski
„Zwiastun Ewangelicki” 22/2025
