– obchody jubileuszu 500 lat Reformacji w Słupsku
W dniach 13 i 14 września 2025 r. w Słupsku miała miejsce kulminacja obchodów jubileuszu 500 lat zalegalizowania luteranizmu w mieście. Odbyła się konferencja popularno-naukowa, koncert organowy, nabożeństwo dziękczynne oraz poświęcenie Słupskiego Centrum Diakonii i Dialogu. Współorganizatorami poszczególnych wydarzeń byli m.in. Miasto Słupsk, Muzeum Pomorza Środkowego, Diakonia Polska, Diakonia Pomorska. Wsparcia udzielił Słupski Związek Ludności Pochodzenia Niemieckiego.
Konferencja
Konferencja zatytułowana 500 lat luteranizmu w Słupsku odbyła się 13 września w Czerwonym Spichlerzu, jednym z ciekawszych zabytków tego typu w Polsce. W trakcie konferencji prelegenci zaprezentowali różnorodną tematykę skupioną wokół luteranizmu i Słupska.
Jan Wild, moderator konferencji, przedstawił aktualny stan wiedzy historycznej na temat wydarzeń poprzedzających Akt z 25 listopada 1525 roku, wydany przez pomorskiego księcia Jerzego I, który zezwalał na wybór jednego kaznodziei, nauczającego „bez wymysłów i plotek” (patrz „Zwiastun Ewangelicki” 24/2024). Następnie swoje referaty zaprezentowali ewangeliccy badacze. Bp prof. dr hab. Marcin Hintz w prezentacji zatytułowanej Teologia crucis omówił – za pośrednictwem łączy internetowych – luterańskie spojrzenie na teologię krzyża, natomiast prof. dr hab. Jerzy Sojka w wystąpieniu na temat Co znaczy być luteraninem dzisiaj? skupił się m.in. na zaprezentowaniu okoliczności powstawania luterańskich pism wyznaniowych.
Katarzyna Bartosiewicz z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków zaprezentowała temat Architektura i zabytki sztuki kościoła Świętego Krzyża w Słupsku, a wystąpienia pracowników Muzeum Pomorza Środkowego skupiły się na zaprezentowaniu najważniejszych okazów związanych z pomorskim ewangelicyzmem. Wystąpienie Rafała Foltyna dotyczyło tzw. opony Croya, pomorskiego manifestu wiary luterańskiej – monumentalnego gobelinu zamówionego przez księcia pomorskiego Filipa I w pracowni Petera Heymansa w 1554 roku w Szczecinie (patrz „Zwiastun Ewangelicki” 5/2022).
Robert Kupisiński omówił oraz zaprezentował w postaci specjalnie przygotowanej wystawy niezwykle bogate luteraniana w zbiorach miejscowej Biblioteki Muzealnej. Następnie w towarzystwie Anny Sujeckiej poprowadził uczestników konferencji ścieżką tematyczną Reformacja w Słupsku i na Pomorzu.
Koncert organowy
Tego samego dnia wieczorem w kościele Świętego Krzyża odbył się koncert Muzyka organowa Reformacji. Na organach zagrał prof. dr hab. Jan Bokszczanin z Akademii Muzycznej w Warszawie. Wydarzenie zorganizowano w ramach cyklu Muzyczne wieczory w kościele ewangelickim 2025.
Program koncertu wypełniły dzieła protestanckich kompozytorów niemieckich, takich jak Johann Pachelbel, Georg Böhm, Johann Sebastian Bach, Johannes Brahms i Felix Mendelssohn-Bartholdy. Repertuar był różnorodny stylistycznie. Siedem utworów opartych było na pieśniach zwanych chorałami, wszystkie z nich znaleźć można także w Śpiewniku ewangelickim.
Nabożeństwo dziękczynne
W niedzielę 14 września kościół Świętego Krzyża wypełnili parafianie oraz jubileuszowi goście z kraju i zagranicy. W liturgii czynny udział obok miejscowego proboszcza ks. Wojciecha Froehlicha wzięła ks. Maria-Luise Stegen z Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Północnych Niemiec. Na organach grała Julita Kuczborska. Teksty biblijne czytał kurator parafii Jan Wild.
Poświęcenie Centrum Diakonii i Dialogu
Po południu odbyło się spotkanie w Centrum Diakonii i Dialogu przy ul. Traugutta 16. Ks. Wśród uczestników uroczystości byli m.in. przedstawiciele organizacji diakonijnych, lokalnych stowarzyszeń oraz instytucji zdrowotno-opiekuńczych. Wojciech Froehlich zaprezentował historię budynku oraz omówił poszczególne etapy jego remontu i przystosowania do użytkowania przez osoby w różnym wieku, w tym także niepełnosprawne.
W Centrum funkcjonuje m.in. Klub Aktywizacji i Wsparcia Osób Niepełnosprawnych KAWON, grupa parafialna „Kobiety w akcji”, wypożyczalnia sprzętu rehabilitacyjnego, gabinet masażu leczniczego. Skupia się w nim działalność lokalnych struktur Stowarzyszenia Joannici Dzieło Pomocy, Diakonii Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej oraz oddziału Ligi Morskiej i Rzecznej. Prowadzone są także ekumeniczne projekty skierowane do osób niepełnosprawnych, dzieci, młodzieży oraz adaptacyjne i językowe dla uchodźców z Ukrainy.
Poświęcenia Centrum Słowem Bożym dokonał ks. Wojciech Froehlich. Niezwykle osobiste słowa do zgromadzonych skierowała prezydent Słupska Krystyna Danilecka-Wojewódzka. Skupiła się na aktywnościach słupskich ewangelików na wielu płaszczyznach życia miasta i zadeklarowała dalsze wsparcie dla parafialnych inicjatyw.
Głos zabrali również przedstawiciele środowisk diakonijnych wskazując na zakres i zasięg działań podejmowanych przez słupskich luteran oraz podkreślali ich ekumeniczny i ponadnarodowy wymiar. Natomiast przedstawiciele rady parafialnej oraz delegacja Ligi Morskiej i Rzecznej w swoich wystąpieniach skupili się na ostatnim dwudziestoleciu jako okresie znaczącego rozkwitu słupskiego ewangelicyzmu.
Z okazji jubileuszu sala została przystrojona obrazami namalowanymi przez uczestników zajęć plastycznych Klubu Kawon. Obrazy inspirowane są szesnastowiecznymi dziełami przedstawiającymi wydarzenia reformacyjne oraz ich głównych bohaterów.
J.W.
Zdjęcia: Agnieszka Lis
„Zwiastun Ewangelicki” 19/2025
