W Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Siemianowicach Śląskich 8 czerwca 2025 roku odbyła się podwójna uroczystość: 130 lat poświęcenia ewangelickiego kościoła im. Marcina Lutra oraz zarazem 25. rocznica jego odzyskania.
Zgromadzonych przywitał proboszcz ks. Marian Bienioszek. Nabożeństwo odprawili biskup Kościoła Jerzy Samiec, biskup diecezji katowickiej Wojciech Pracki oraz siemianowicki proboszcz. Kazanie wygłosił bp Jerzy Samiec nawiązując m.in. do burzliwych dziejów parafii.
W nabożeństwie uczestniczyli goście: radca Konsystorza Kościoła Bożena Polak, przedstawiciele władz miasta: Beata Gałecka – zastępczyni prezydenta Siemianowic Śląskich, Adam Cebula – przewodniczący Rady Miasta, Zbigniew Paweł Szandar – były prezydent miasta, Małgorzata Derus – była miejska konserwator zabytków oraz członkowie rady parafialnej, parafianie.
Uroczystość uświetnił swoim występem Wyższobramski Chór Kameralny z Cieszyna, wprowadzając u wszystkich nastrój radości, melancholii i zachwytu nad różnorodnością prezentowanych pieśni.
Po nabożeństwie wszystkich gości poproszono o zebranie się przed kościołem, aby godnie uwiecznić kolejny okrągły jubileusz kościoła i parafii na fotografii.
Następnie w sali katechetycznej miał miejsce poczęstunek. Przy kawie, herbacie i słodkościach uczestnicy spotkania mogli wspominać w rozmowach chwile spędzone przez lata w parafii, w ewangelickiej społeczności oraz wymienić się różnymi doświadczeniami i przygodami. Był to wspaniały czas pełen emocji i refleksji.
Siemianowicki kościół Marcina Lutra przeszedł szczególną drogę. Jako jedyny w Polsce, po ponad pół wieku użytkowania, został zwrócony ewangelikom przez wspólnotę rzymskokatolicką.
Jak to często bywało po wojnie, obiekty parafialne: kościół wraz z plebanią, zostały przejęte przez rzymskich katolików. I chociaż prawnie pozostały własnością ewangelicką, nie było możliwości ich odzyskania. Dopiero w roku 2000, w kontekście jubileuszu chrześcijaństwa, władze Kościoła Rzymskokatolickiego zwróciły kościół siemianowickim ewangelikom.
Joanna Bartusz
Zdjęcia Adrian Stanik
Z kart historii
Początki parafii w Siemianowicach Śląskich wiążą się z aktywnością dwóch rodzin ewangelickich: Fitznerów i Züllnerów. Rodziny te przybyły do Siemianowic z Gliwic w 1836 roku i zapoczątkowały osadnictwo ewangelickich rodzin w tej miejscowości. Do lat sześćdziesiątych XIX wieku ewangelicy uczestniczyli w nabożeństwach w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów). W 1873 roku udostępniono pomieszczenie nowo wybudowanej cechowni kopalni „Laura” na dom modlitwy. Pierwsze nabożeństwo w Siemianowicach odbyło się w sierpniu 1873 roku.
Następnie cotygodniowe nabożeństwa odprawiali księża z Królewskiej Huty. Z dniem 1 sierpnia 1888 roku nastąpiło usamodzielnienie się parafii. W 400. rocznicę urodzin ks. Marcina Lutra w kościołach Śląska ogłoszono ofiarę na budowę kościoła. Kamień węgielny pod budowę położono 20 kwietnia 1893 roku. Po dwóch latach 20 lutego 1895 roku kościół poświęcono. Budynek wzniesiono w stylu neogotyckim, z jedną wieżą i trzema dzwonami z warsztatu w Bochum. Organy zbudowała znana firma ze Świdnicy – Schlag & Soehne, a witraże są dziełem firmy Tuercke & Schlein z Żytawy. Ściany transeptu i łuk tęczowy pokrywały niegdyś freski autorstwa Margarethe Spindler-Hahn, które przedstawiały: Sąd Ostateczny, Raj i Potępionych. Zostały zniszczone po II wojnie światowej.
Po wojnie parafia utraciła kościół i budynek probostwa, gdyż majątek został przekazany Kościołowi Rzymskokatolickiemu i był użytkowany przez zgromadzenie wizytek. Ewangelicy z Siemianowic Śląskich zmuszeni zostali do urządzenia kaplicy w domu parafialnym.
Dzięki zaangażowaniu m.in. bpa Jana Szarka (lut.) i abp Damiana Zimonia (rzym.) po 55 latach, w roku 2000, zabrany kościół i plebanię zwrócono prawowitym właścicielom. Odczytano ten fakt jako znamienny znak dojrzałego ekumenizmu. W dniu 2 kwietnia 2000 r. odprawiono w odzyskanym kościele pierwsze nabożeństwo.
Ks. Marian Bienioszek jest duszpasterzem siemianowickich ewangelików od końca 1988 roku i w roku 2025 przechodzi na emeryturę.
„Zwiastun Ewangelicki” 13-14/2025
